Pomoc może dotyczyć różnych sytuacji: przemocy, oszustwa, wypadku drogowego, przestępstw na tle seksualnym, problemów alimentacyjnych, lichwy, wyzysku oraz innych skutków przestępstwa. Obejmuje m.in. pomoc prawną, mediacje, wsparcie psychologiczne i psychiatryczne, pomoc materialną oraz wsparcie dla świadków.
Pomoc jest bezpłatna. Pomoc dla osób pokrzywdzonych przestępstwem, osób im najbliższych oraz świadków jest finansowana ze środków Funduszu Sprawiedliwości, którego dysponentem jest Minister Sprawiedliwości.
Formy wsparcia
Pomoc prawna i mediacje
Pomoc prawna może obejmować wyjaśnienie sytuacji prawnej, omówienie możliwych działań, wsparcie w przygotowaniu do kontaktu z instytucjami oraz informacje o prawach osoby pokrzywdzonej lub świadka. W niektórych sprawach możliwe jest też omówienie mediacji lub innych polubownych form rozwiązania konfliktu.
- rozmowa o możliwych krokach prawnych;
- informacja o prawach osoby pokrzywdzonej;
- przygotowanie do kontaktu z sądem, prokuraturą lub policją;
- wsparcie w zrozumieniu dokumentów;
- omówienie, czy mediacja może być właściwą ścieżką.
Wsparcie psychologiczne, psychiatryczne i psychoterapeutyczne
Wsparcie psychologiczne może pomóc w poradzeniu sobie ze skutkami stresu, przemocy, lęku, bezradności albo innymi trudnościami po doświadczeniu przestępstwa. W zależności od sytuacji możliwe jest również pokrycie kosztów psychoterapii, pomocy psychiatrycznej albo psychologicznej.
- rozmowa wspierająca;
- pomoc w opanowaniu napięcia;
- wsparcie po przemocy lub wypadku;
- rozmowa o dalszych krokach w bezpieczny sposób;
- ustalenie, czy potrzebna jest pomoc psychologiczna, psychiatryczna lub psychoterapeutyczna.
Osoba pierwszego kontaktu i bezpieczne skierowanie
Osoba pierwszego kontaktu pomaga ustalić, jakiego rodzaju wsparcie jest potrzebne, gdzie można je uzyskać i jak umówić dalszą pomoc. To dobry moment, aby bezpiecznie ustalić minimum potrzebnych informacji i nie opowiadać całej historii od razu.
- ustalenie najbliższego punktu;
- pomoc w wyborze właściwej formy wsparcia;
- informacja, co przygotować przed rozmową;
- ustalenie bezpiecznego sposobu dalszego kontaktu.
Pomoc materialna i finansowa
W określonych przypadkach możliwa jest pomoc materialna związana ze skutkami przestępstwa. Może dotyczyć m.in. leczenia, rehabilitacji, leków, edukacji, opieki nad dziećmi, czasowego zakwaterowania, żywności, odzieży, środków higieny, czynszu, mediów, transportu albo innych uzasadnionych kosztów.
- wstępna informacja o możliwym zakresie;
- pomoc w ustaleniu, czy sytuacja wymaga dalszej rozmowy;
- kierowanie do właściwego punktu;
- ustalenie, czy wsparcie może dotyczyć kosztów leczenia, edukacji, czynszu, żywności lub transportu.
Wsparcie językowe i dostępnościowe
Jeżeli osoba uprawniona nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim albo potrzebuje wsparcia komunikacyjnego, możliwe jest zorganizowanie i finansowanie pomocy tłumacza, tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika w zakresie związanym z pomocą prawną.
- pomoc tłumacza w związku z pomocą prawną;
- pomoc tłumacza języka migowego;
- pomoc tłumacza-przewodnika;
- ustalenie bezpiecznej i dostępnej formy kontaktu.
Wsparcie dla świadków
Świadek przestępstwa także może potrzebować informacji, rozmowy i wsparcia. W materiałach informacyjnych organizacji wprost wskazano, że świadkowie mogą liczyć na pomoc psychologa, psychiatry i terapeuty oraz na wsparcie w poradzeniu sobie z trudną sytuacją.
- rozmowa o możliwych dalszych krokach;
- informacja, gdzie uzyskać pomoc;
- wsparcie w bezpiecznym pierwszym kontakcie;
- możliwość skierowania do wsparcia psychologicznego, psychiatrycznego lub terapeutycznego.
Pełniejszy zakres możliwych świadczeń
Program wsparcia obejmuje szeroki katalog świadczeń dla osób pokrzywdzonych przestępstwem oraz osób im najbliższych. Konkretna forma pomocy zawsze musi odpowiadać skutkom przestępstwa i sytuacji danej osoby.
- pomoc prawna, w tym mediacje i inne alternatywne metody rozwiązywania konfliktów;
- pomoc tłumacza, tłumacza języka migowego albo tłumacza-przewodnika;
- psychoterapia, pomoc psychiatryczna i psychologiczna;
- pomoc osoby pierwszego kontaktu;
- koszty leczenia, leków, wyrobów medycznych i rehabilitacji;
- koszty edukacji, indywidualnego nauczania i opieki nad dziećmi;
- szkolenia, kursy, egzaminy zawodowe i wsparcie aktywizacji;
- czasowe zakwaterowanie albo schronienie;
- dopłaty do czynszu, energii, gazu, wody, opału i odbioru nieczystości;
- dostosowanie mieszkania lub domu do potrzeb osoby, która utraciła sprawność wskutek przestępstwa;
- transport związany z uzyskiwaniem świadczeń i załatwianiem spraw formalnych;
- żywność, bony żywnościowe, odzież, bielizna, obuwie oraz środki higieny osobistej;
- wyjazdy dla małoletnich i opiekunów, jeżeli są związane z udzielaną pomocą;
- zakup urządzeń, wyposażenia oraz innych niezbędnych środków wynikających z sytuacji osoby uprawnionej.
W jakich sytuacjach możesz się zgłosić
Możesz skontaktować się z nami, jeżeli przestępstwo lub jego skutki dotyczą Ciebie, osoby Ci bliskiej albo sytuacji, której byłeś świadkiem.
Przemoc fizyczna lub psychiczna
Jeżeli doświadczasz przemocy albo wspierasz osobę, która może jej doświadczać, możesz skontaktować się z nami, aby ustalić bezpieczną ścieżkę pomocy.
Oszustwo lub kradzież
Jeżeli zostałeś pokrzywdzony oszustwem, kradzieżą lub innym przestępstwem przeciwko mieniu, możesz zapytać o możliwe formy wsparcia.
Wypadek drogowy
Jeżeli skutki wypadku drogowego wiążą się z przestępstwem albo postępowaniem, możesz uzyskać informacje i wsparcie.
Lichwa, wyzysk lub presja finansowa
Jeżeli sytuacja dotyczy lichwy, wyzysku, gróźb lub presji finansowej, warto skontaktować się z punktem pomocy i omówić możliwe działania.
Pozbawienie alimentów
Jeżeli problem dotyczy uporczywego uchylania się od alimentów lub skutków takiej sytuacji, możesz zapytać o dostępne wsparcie.
Przestępstwa na tle seksualnym
W sprawach szczególnie wrażliwych możesz najpierw przekazać tylko minimum informacji potrzebnych do ustalenia bezpiecznego kontaktu. Nie musisz opisywać szczegółów w formularzu.
Inne przestępstwa
Jeżeli nie masz pewności, czy Twoja sytuacja mieści się w zakresie pomocy, skontaktuj się z nami. Pomożemy ustalić, czy i gdzie możesz uzyskać wsparcie.
Czego nie musisz robić w pierwszym kontakcie
Nie musisz od razu opisywać całej historii. Nie wysyłaj dokumentów, danych medycznych ani szczegółowych informacji, jeśli nie jest to konieczne na etapie pierwszego kontaktu. Wystarczy, że podasz bezpieczny sposób kontaktu i krótko napiszesz, jakiej pomocy szukasz.